De Telegraaf     TV Weekeinde     Nummer 27 - 1 en 2 juli 2006

Tekst en foto: Rob Hammink

-

Onze landgenoot Christiaan Huygens vond 350 jaar geleden het slingeruurwerk uit. Tegenwoordig is Zwitserland het centrum van de horloge-industrie. Toch kwam onze verslaggever voor iets écht heel bijzonders in Dokkum uit. Bij Wybe van der Gang.

-

Van der Gang Watches

WYBES WONDER

van staal, stikstof en koolstof
-

Nadenken over tijd kan een hersenverstuiking opleveren. Wat mij betreft: het enige wat we kunnen doen met dit ongrijpbare, is het vangen met een goed horloge. Maar van welk merk? Een jaar spaarde ik. Waar gaan de duizend euro aan losse munten, na de slachting van het porseleinen varken, naartoe? Deze vraag was reden voor een rondje Nederland. Hebben we eigenlijk een horloge-industrie of is Zwitserland nog steeds het walhalla? Misschien kwam de rondgang ook wel voort uit het historisch besef dat ’s lands wijsneus Christiaan Huygens dit jaar 350 jaar geleden het slingeruurwerk uitvond. Amsterdam-Oud Zuid, de Willemsparkweg. Beetje als de PC Hooftstraat, maar dan zonder een overdaad aan CC-brillen en DD-borsten. De zaak met de dikste ruiten is gelegen aan no. 154. QP Exclusieve Horloges. Terwijl hij op het supersonische glas tikt, zegt eigenaar Stephen van Helvoort: „Hier komt geen tank doorheen.” Nadat er fijntjes wordt gelachen om de bij elkaar gesprokkelde duizend euro, wordt het tijd voor een gezond stukje chauvinisme. „Nederlandse producten? Je hebt natuurlijk Christiaan van der Klaauw in Heerenveen en Wybe van der Gang in Dokkum. Opvallend, beiden in Friesland. O, en je hebt nog iets in Maastricht, een zaak met een eigen merk, maar die laat het in elkaar zetten door anderen.” QP verkoopt als enige in Nederland het Van der Gang horloge. „Ik voel me uitverkoren. En terecht: het is een prachtig product dat na fabricage wordt afgevuld met droge stikstof waardoor je nooit condens of verontreinigingen achter het glas krijgt. Bovendien is de kast gediffundeerd met koolstof, waardoor die heel hard en krasvrij wordt. Dat zie je niet eens bij dure Zwitserse merken.” Een doos met de drie modellen komt op tafel. Grote horloges met een zilverkleurige wijzerplaat of een blauwe of een zwarte. Prachtig in hun eenvoud. „Helemaal niet groot. Groot is oké. Je mag trots zijn op je klok.” Waar is waar: zelfs de grootste antimonarchist overvalt stiekem een gevoel van koninklijke trots met een Van der Gang om zijn pols. Mooi ding.

De liefde en vakmanschap stralen er vanaf. ,,En dan heb je natuurlijk ook Christiaan van der Klaauw, maar die heeft geen fabriekje, meer een atelier. Dus je kunt naar ’t zuiden en ’t noorden.” We zakken eerst af naar het gemoedelijke Maastricht, Stokstraat 2. Daar zit het aandoenlijke horlogezaakje Steiner, waarvan volgens de buurman ene Philipp de eigenaar is. Een medewerker opent zwierig de deur en stoot uit: „Wees welkom en niet zomaar weggaan, hoor.” „Dank voor uw warme welkom. Bent u Philipp? Ik heb duizend euro gespaard en zou best een horloge willen kopen.” Wijzend op een in zichzelf gekeerd mannetje zegt de glimlach: „Daar zit-ie.” „Ah, mooi. Dag meneer. Bent u de eigenaar?” Philipp kijkt niet op en rommelt wat door in een doosje. „Maakt dat wat uit of ik de eigenaar ben?” „Nou eigenlijk wel. Als u het niet bent, moet ik het verhaal nog een keer afsteken. Zonde van de tijd, zeker als je een horloge wilt kopen.” De emoties van de man zijn ondoorgrondelijk. Vanuit een emotioneel vacuüm: „Ik wil dit gesprek staken”, om vervolgens met goed gevoel voor het feodale systeem zijn zonnige paladijn op te dragen: „Zet deze man de deur uit.” Tja wat doe je dan? Je houdt de eer aan jezelf en rijdt vervolgens zo snel mogelijk richting het noorden van het land. We laten, onderweg naar Dokkum, de perfectionist Van der Klaauw even links liggen. Jammer, want zijn producten blijven oogstrelend. De horlogemaker verwerkt met name astronomische kennis in zijn klokken, wat hem een innovatieprijs van het internationale magazine Chronos opleverde. Zo laat de Millennium 2000 de posities van de zon en de maan en de schijngestaltes zien en kun je van de Astrolabium 2000 de zons- en maansverduisteringen aflezen. Het nieuwste product is een CH1 Pendulum, een horloge waarmee het 350-jarig uurwerkjubileum van naamgenoot en Leids studiegenoot Christiaan Huygens wordt herdacht. Maar bij Van der Klaauw kom je niet ver met duizend euri.

-
Wybe van der Gang, DokkumWybe van der Gang, Dokkum

De meester in zijn fabriek, met om zijn pols, uiteraard, een Van der Gang
-
De parkeermeter voor het monumentale pand van Wybe van der Gang (41) nipt met 1,40 euro per uur heel vriendelijk aan de portemonnee. Tijd maakt het verschil en is blijkbaar niet overal even duur. Prwonder Natasja is wat later dan afgesproken, maar compenseert het gat met een glimlach en de juiste taartjes. Verstandig, zo’n ingehuurd pr-geweten, want Wybe zelf is verre van commercieel. Hij wil eigenlijk maar één ding en dat is mooie, perfecte en exclusieve horloges maken. Een verademing na pretentieus Maastricht. De sporen van de bescheiden man liggen op het terrein van fijnmechanica. Natasja legt met een meeslepende knipoog een uitnodiging neer voor de introductie van de nieuwe lijn dameshorloges. „Het model is er in zes varianten en heeft maar een oplage van 350 stuks”, zegt de grote geest zelf. „Na mijn studie aan de Leidse instrumentmakersschool ben ik begonnen hoogwaardige producten te maken voor de ruimtevaart, uurwerkindustrie en laboratoriumtechnieken. Toen ik zelf een horloge wilde kopen, kon ik niet vinden wat ik zocht. Te groot, te klein, te pompeus, te duur. Ik had de juiste apparatuur in huis en besloot zelf een horloge te ontwikkelen.” Onder de mouw van zijn shirt komt, hangend aan een dunne pols, zijn eigen creatie tevoorschijn. Uren- en minutenwijzers glans gerhodineerd. Teller en chronograafwijzer mat gerhodineerd.  Een kast die is gesneden uit één blok staal ter grootte van een één kilo zware sjoelbaksteen. Cijfers van het type Bembo, die teruggaan naar het jaar 1495. Al met al perfectie? „Bijna.” En als nu een Zwitserse gigant je toko overneemt voor 10 miljoen? „Verkoop ik niet. Mijn passie is mijn leven.” In het oude gebouw staan machines en werknemers. Van der Gang heeft binnen drie jaar een echte Nederlandse horlogefabriek neergezet. Nu nog is het hart van zijn producten het Zwitserse uurwerk van Valjoux, maar daar komt verandering in. In een achterafkamer ontvouwt hij onzichtbaar opgewonden de plannen voor een eeuwigdurende kalender, iets wat ieder zichzelf respecterend horlogemerk in zijn collectie heeft. Technische tekeningen voor het gecompliceerde uurwerk hangen aan de kastdeur. Onnavolgbare radertjes en veertjes. Een hobbeltje in één van de radertjes is verantwoordelijk voor de schrikkeljaren. „Niet dat de nieuwe eigenaar van dit horloge meemaakt wanneer in het jaar 2499 het uurwerk moet worden aangepast, maar toch bijzonder om alvast voorbereid te zijn. Ik verwacht er zo’n vijf tot tien van te maken. In 2008 komt-ie op de markt.” Doe mij dan toch maar zo’n normaal model van je. Kosten? „Die zitten net onder de zesduizend euro.” Net naast het budget. En wat kost alleen het bandje? „Dat krijg je van me.”
-

home    begin pagina    de cover    de media